ایالات متحده با فرمانهای جدید اجرایی، توسعه فناوریهای کوانتومی را برای پیشدستی در برابر تهدیدات سایبری و نظامی چین سرعت میبخشد.
سپر دفاعی واشنگتن در برابر تهدیدات سایبری پکن
ایالات متحده گامهای عملی و استراتژیک خود را برای پیشتازی در عرصه محاسبات کوانتومی و تقابل با جهشهای فناورانه چین به شکل چشمگیری افزایش داده است. در همین راستا، دستور جدیدی صادر شده است که بر اساس آن، توسعه و ساخت یک رایانه کوانتومی فوقپیشرفته با اهداف دوگانه «پیشبرد تحقیقات علمی» و «ایمنسازی زیرساختهای حیاتی دولتی در برابر حملات سایبری نسل جدید» در اولویت ملی قرار میگیرد. مقامات واشنگتن بر این باورند که این ضربالاجلِ فناورانه تا سال ۲۰۲۸ میلادی محقق خواهد شد؛ تارگتی که مایکل کراتسیوس، رئیس دفتر سیاست علم و فناوری کاخ سفید، نیز در جریان یک کنفرانس تلفنی بر واقعبینانه بودن آن تأکید کرده است.
فرمانهای دوقلو؛ نقشه راه مهاجرت به رمزنگاری پساکوانتومی (PQC)
این استراتژی کلان در قالب دو فرمان اجرایی جدید وارد فاز عملیاتی شده است. هدف اصلی این احکام، مصونسازی شبکه ارتباطی و اطلاعاتی دولت آمریکا در برابر پتانسیل تخریبی رایانههای کوانتومی است. بر اساس این اسناد، تمام بخشهای کلیدی و حساس سیستمهای رایانشی دولتی موظف شدهاند فرآیند مهاجرت به رمزنگاری پساکوانتومی (Post-Quantum Cryptography) را آغاز کرده و این تحول ساختاری را تا سالهای ۲۰۳۰ یا ۲۰۳۱ میلادی به سرانجام برسانند.
رمزنگاری پساکوانتومی شامل طراحی الگوریتمهای ریاضیاتی جدیدی است که حتی قدرتمندترین رایانههای کوانتومی آینده نیز نتوانند آنها را رمزگشایی کنند. دلیل این فوریت، رویکرد برخی هکرها و دولتهای متخاصم موسوم به «اکنون سرقت کن، بعداً رمزگشایی کن» (Store Now, Decrypt Later) است؛ آنها دادههای رمزگذاریشده فعلی را ذخیره میکنند تا در آینده به محض دسترسی به رایانه کوانتومی، آنها را لو بدهند.
چرا رایانههای کوانتومی یک تهدید امنیتی به شمار میروند؟
رایانههای کوانتومی برخلاف کامپیوترهای کلاسیک که از بیتهای صفر و یک استفاده میکنند، بر پایه قوانین مکانیک کوانتوم و مفاهیمی مانند «انتقال ناهمزمان» و «درهمتنیدگی» کار میکنند و از کیوبیت (Qubit) بهره میبرند. این ویژگی به آنها اجازه میدهد محاسبات فوقپیچیدهای که ابررایانههای فعلی برای حلشان به هزاران سال زمان نیاز دارند را در عرض چند دقیقه انجام دهند.
دقیقاً همین قدرت پردازش خارقالعاده است که مایه نگرانی کارشناسان امنیتی شده؛ چرا که این ماشینها میتوانند پروتکلهای رمزنگاری پیشرفته فعلی (مانند RSA) را که وظیفه حفاظت از تراکنشهای مالی، دادههای نظامی و حریم خصوصی کاربران را بر عهده دارند، به راحتی بشکنند و پتانسیل یک آشوب سایبری تمامعیار را ایجاد کنند.
نبرد ژئوپلیتیک با چین؛ فراتر از امنیت سایبری
رقابت سایبری و کوانتومی میان واشنگتن و پکن، تنها به حوزه هک و امنیت محدود نمیشود. این مسابقه تسلیحاتیِ مدرن، تعیینکننده رهبری اقتصادی و علمی جهان در دهههای آینده است. پیروز این میدان نه تنها در امنیت سایبری دست بالا را خواهد داشت، بلکه در حوزههای حساسی چون:
-
توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی (AI)
-
کشف متریالهای نوین در علم مواد
-
و شبیهسازیهای مولوکولی در شیمی و داروسازی
به پیشرفتهای انقلابی دست خواهد یافت. چین در سالهای اخیر سرمایهگذاریهای میلیاردی سنگینی روی آزمایشگاههای کوانتومی خود انجام داده و همین امر، آمریکا را به واکنشی تهاجمیتر وادار کرده است.
سنسورهای کوانتومی؛ چشم جدید پنتاگون در تاریکی جنگ
بخش دیگری از این دستورالعمل ملی، مستقیماً وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) را مکلف میسازد تا سال ۲۰۲۸ میلادی، بکارگیری حسگرهای کوانتومی (Quantum Sensors) را در صنایع نظامی عملیاتی کند. این حسگرها نقشی حیاتی در جنگهای مدرن ایفا خواهند کرد.
در مناطقی که دشمن با ایجاد اختلال و نویز (Jamming)، سیستمهای موقعیتیابی جهانی مانند GPS را از کار میاندازد، این سنسورها میتوانند ناوبری دقیق هواپیماها و موشکها را بدون نیاز به سیگنالهای ماهوارهای تضمین کنند. علاوه بر این، حسگرهای کوانتومی نصبشده روی ماهوارهها به دلیل حساسیت بالا به تغییرات گرانشی، قادرند ساختوسازهای مخفیانه زیرزمینی از جمله تونلهای استراتژیک یا انبارهای موشکی پنهانشده در اعماق زمین را ردیابی و شناسایی کنند.
هوش مصنوعی کوانتومی
ادغام هوش مصنوعی (AI) و محاسبات کوانتومی که اصطلاحاً به آن «هوش مصنوعی کوانتومی» (Quantum AI) میگویند، دقیقاً همان نقطهای است که رقابت آمریکا و چین را به یک جنگ تمامعیار تکنولوژیک تبدیل کرده است. در واقع، کامپیوترهای کوانتومی قرار است نقش یک شتابدهنده جت را برای مدلهای هوش مصنوعی بازی کنند.
تاثیرات کلیدی این فناوری بر حوزه هوش مصنوعی را میتوان در چند بخش خلاصه کرد:
سرعت سرسامآور در آموزش مدلها (Training)
مدلهای بزرگ هوش مصنوعی فعلی (مثل GPT-4 یا نسخههای پیشرفتهتر) برای آموزش دیدن روی حجم عظیمی از دادهها، به ماهها زمان و هزاران پردازنده گرافیکی (GPU) گرانقیمت نیاز دارند. هوش مصنوعی کوانتومی میتواند این فرآیند چندماهه را به چند دقیقه یا چند ساعت کاهش دهد.
حل مسئله ابربهینهسازی (Optimization)
هوش مصنوعی در ابعاد نظامی و دولتی وظیفه دارد پیچیدهترین سناریوها را پیشبینی کند؛ از شبیهسازی حرکت همزمان هزاران پهپاد در یک جنگ شبکه-محور تا لجستیک و توزیع منابع در صدم ثانیه. کامپیوترهای کلاسیک در فرمولهای چندمتغیره قفل میکنند، اما الگوریتمهای کوانتومی بهترین پاسخ را در آنِ واحد پیدا میکنند.
تشخیص الگوهای پنهان در پدافند سایبری
در حوزه امنیت ملی، هوش مصنوعی کوانتومی میتواند الگوهای رفتاری بسیار پیچیده و هماهنگشدهای از حملات سایبری چین یا دیگر رقبا را شناسایی کند که هوش مصنوعی معمولی به دلیل محدودیت پردازش، هرگز قادر به دیدن یا پیشبینی آنها نیست.
خلاصه سناریو: هر کشوری که زودتر به رایانه کوانتومی پایدار دست پیدا کند، صاحب یک «ابر هوش مصنوعی» خواهد شد که سیستمهای هوش مصنوعی رقیب را به شدت عقبمانده و ناکارآمد جلوه میدهد. به همین دلیل، فرمان ترامپ مستقیماً آینده تسلط بر هوش مصنوعی جهان را هدف قرار داده است.