تولد ابزارهای هوش مصنوعی اختصاصی در آسیا

موج جدید محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده در دولت دونالد ترامپ، دسترسی کاربران غیرآمریکایی را به پیشرفته‌ترین ابزارهای هوش مصنوعیِ محورِ امنیت سایبری کاملاً مسدود کرده است. در این میان، مدل بسیار قدرتمند «مایتوس» (Mithos) متعلق به شرکت آنتروپیک و نسخه محدودتر آن یعنی «فابل ۵» (Fable 5)، هدف اصلی این ممنوعیت‌های جهانی قرار گرفته‌اند. کاخ سفید با این اقدام تلاش کرده تا برتری فناورانه و امنیتی خود را حفظ کند، اما این انسداد زنجیره تأمین، بلافاصله با واکنش سریع و هوشمندانه غول‌های فناوری در آسیا مواجه شده است.

 

در پاسخ به این انحصارطلبی، شرکت برجسته امنیت سایبری چین (۳۶۰) از یک ابزار هوش مصنوعی پیشرفته به نام Tulongfeng رونمایی کرد که مستقیماً برای به چالش کشیدن و رقابت با مدل مایتوس آنتروپیک طراحی شده است. این شرکت تنها به یک محصول بسنده نکرده و پلتفرم دیگری به نام Yitianzhen را نیز معرفی نموده است. در حالی که Tulongfeng بر روی «کشف خودکار روزنه‌ها و باگ‌های نرم‌افزاری» تمرکز دارد، Yitianzhen وظیفه «خودکارسازی دفاع سایبری و پاسخ سریع به تهدیدات» را بر عهده گرفته است.

 

مفهوم شفافیت یک‌طرفه: ژو هونگی، بنیان‌گذار شرکت ۳۶۰، با استراتژیک خواندن این ابزارها، به خطر بزرگی اشاره کرده که آن را «شفافیت یک‌طرفه» می‌نامد؛ وضعیتی خطرناک در امنیت بین‌الملل که در آن یک کشور (آمریکا) به ابزارهای کشف پیشرفته باگ دسترسی تام دارد و دیگران را از آن محروم می‌کند؛ امری که توازن قدرت سایبری را برهم می‌زند.

 

هم‌زمان در توکیو، استارت‌آپ ژاپنی «اسکانا ای‌آی» (Scana AI) با معرفی ابزاری به نام Fugu، وارد این کارزار رقابتی شده است. این مدل هوش مصنوعی که برای «عامل‌ها» (Agents) بهینه‌سازی شده، این توانایی منحصربه‌فرد را دارد که دسترسی به سایر مدل‌ها را از طریق APIهایشان مدیریت و راهبری کند. مقامات اسکانا ای‌آی اعلام کرده‌اند که توسعه Fugu از سال گذشته آغاز شده و مقالات پژوهشی آن در بهار امسال به IVLR ارائه شده بود. اگرچه هم‌زمانی این رونمایی با تحریم‌های آمریکا یک تصادف توصیف شده، اما این شرکت به‌سرعت از فرصت پیش‌آمده استفاده کرده تا محصول خود را به عنوان گزینه‌ای «بدون ریسکِ محدودیت‌های صادراتی» به کسب‌وکارها و سازمان‌های دولتی ژاپن معرفی کند که نگران وابستگی به فناوری‌های واشنگتن هستند.

 

این توسعه ناگهانی نشان می‌دهد که سیاست‌های انقباضی و تحریمی در حوزه هوش مصنوعی، به‌جای متوقف کردن رقبای بین‌المللی، در حال شتاب بخشیدن به ناسیونالیسم فناوری (Techno-Nationalism) و خودکفایی در آسیا است. ژاپن که به‌طور سنتی متحد استراتژیک واشنگتن به شمار می‌رود، اکنون به دلیل غیرقابل‌پیش‌بینی بودن سیاست‌های تجاری آمریکا، ترجیح می‌دهد زیرساخت‌های حیاتی و سایبری خود را بر پایه مدل‌های بومی مانند Fugu استوار کند. از سوی دیگر، چین با نگاهی کاملاً حاکمیتی و نظامی به هوش مصنوعی، خطوط دفاعی و هجومی خود را مجهز به مدل‌های خودکار کرده است. تحریم‌های آنتروپیک نه تنها بازار بکر آسیا را از شرکت‌های آمریکایی گرفت، بلکه مسیر را برای ظهور قطب‌های جدید هوش مصنوعی سایبری هموارتر کرد.