آینده بازار موبایل در عصر هوش مصنوعی به کدام سو می رود؟

نسل جدید گوشی‌های هوشمند دیگر تنها ابزاری برای ارتباط یا عکاسی نیستند، بلکه به دستیاران هوشمند و همه‌فن‌حریفی تبدیل شده‌اند که به لطف پردازنده‌های عصبی پیشرفته (NPU)، قابلیت‌های هوش مصنوعی را به صورت محلی و بدون نیاز مداوم به اینترنت پردازش می‌کنند. این دستگاه‌ها با تحلیل الگوهای رفتاری کاربر، می‌توانند مصرف باتری را بهینه‌سازی کنند، عکس‌ها را در لحظه برداشت با کیفیتی بی‌نظیر ویرایش نمایند و حتی زبان‌های مختلف را در طول مکالمات تلفنی به صورت زنده ترجمه کنند. ورود هوش مصنوعی مولد به دنیای موبایل، شیوه تعامل ما با تکنولوژی را به طور کامل دگرگون کرده است.

 

با این حال، مجهز شدن گوشی‌ها به این قابلیت‌های پیشرفته، نیازمند سخت‌افزارهای بسیار قدرتمندتر به‌ویژه در بخش حافظه موقت (RAM) است. برای اجرای بدون نقص مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) روی دستگاه، پرچمداران جدید بازار به حجم بالایی از رم‌های سریع و بهینه نیاز دارند. همین موضوع باعث شده است که رقابت سختی میان غول‌های فناوری برای تصاحب بازار تراشه‌ها شکل بگیرد و آینده صنعت موبایل به میزان دسترسی به این منابع حیاتی گره بخورد.

 

براساس جدیدترین ارزیابی‌های منتشر شده از سوی مؤسسه آماری کانترپوینت، فناوری هوش مصنوعی با سرعتی باورنکردنی در حال تبدیل شدن به یک ویژگی استاندارد و پیش‌فرض در دنیای تلفن‌های همراه است. آمارهای این گزارش نشان می‌دهد که سهم دستگاه‌های مجهز به هوش مصنوعی در بازار جهانی، از ۳۶ درصد در سال ۲۰۲۵، با یک جهش ملموس به ۴۵ درصد در سال ۲۰۲۶ خواهد رسید. این روند صعودی متوقف نشده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۷، بیش از نیمی از گوشی‌های هوشمند عرضه شده در سراسر جهان (معادل ۵۲ درصد) به این ابزارهای هوشمند مجهز باشند.

 

در این میان، شرکت اپل برنامه‌ریزی گسترده‌ای انجام داده تا ویژگی‌های بومی هوش مصنوعی خود را هم‌زمان با رونمایی از خانواده آیفون ۱۸ در سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۵) به سطح جدیدی ارتقا دهد. از سوی دیگر، سازندگان اکوسیستم اندروید از جمله سامسونگ، شیائومی و گوگل نیز تمام توان خود را روی توسعه «ایلوژن‌های پیشرفته ایجنت‌محور» (Agent-centric) متمرکز کرده‌اند؛ پدیده‌ای که در آن گوشی‌های پرچمدار می‌توانند به عنوان یک کارگزار خودکار، وظایف پیچیده کاربر را پیش‌بینی و اجرا کنند.

 

با وجود این پیشرفت‌های هیجان‌انگیز، صنعت موبایل با یک تضاد بزرگ دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ چرا که این جهش فناوری در دوران رکود شدید بازار رخ می‌دهد. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که حجم عرضه جهانی گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۶ با افت سنگین ۱۳.۹ درصدی مواجه شده و به رقم ۱.۰۸ میلیارد دستگاه سقوط کند که این میزان، کمترین حجم عرضه از سال ۲۰۱۳ تاکنون به شمار می‌رود.

 

ریشه اصلی این بحران بی‌سابقه، کمبود شدید و افزایش قیمت حافظه‌های رم (RAM) در سطح جهان است. غول‌های نیمه‌هادی دنیا، خطوط تولید خود را بیشتر به سمت تامین حافظه‌های گران‌قیمت و بسیار سودآور سرورهای ابری هوش مصنوعی مانند DRAM و HBM سوق داده‌اند. این اقدام باعث شده تا عرضه رم‌های نسخه موبایل (LPDDR) به شدت کاهش یافته و قیمت آن‌ها برای شرکت‌های سازنده گوشی به شکل چشمگیری افزایش یابد.

 

این بحران زنجیره تأمین، بیشترین ضربه را به بخش محصولات اقتصادی و ارزان‌قیمت بازار وارد خواهد کرد. از آنجا که حاشیه سود گوشی‌های پایین‌رده بسیار کم است، بسیاری از برندها توانایی تحمل افزایش قیمت رم را ندارند و احتمال دارد برخی از مدل‌های محبوب و اقتصادی برای همیشه از چرخه تولید حذف شوند. در نقطه مقابل، بازیگران بزرگی نظیر سامسونگ و اپل که سهم اصلی بازار پرچمداران و گوشی‌های گران‌قیمت را در اختیار دارند، به دلیل حاشیه سود بالا و زنجیره تأمین پایدارتر، می‌توانند این هزینه‌های اضافی را جذب کرده و موقعیت خود را در صدر بازار حفظ کنند.

 

کارشناسان امیدوارند که این وضعیت فرسایشی پایدار نماند. انتظار می‌رود با توسعه ظرفیت‌های کارخانه‌ای جدید و متعادل شدن زنجیره تأمین حافظه تا اواخر سال ۲۰۲۷، بازار پایداری خود را بازیافته و نسل جدیدی از گوشی‌های هوشمند با سخت‌افزارهای بهینه‌تر و ابزارهای هوش مصنوعی تکامل‌یافته‌تر در دسترس عموم کاربران قرار گیرند.